Baszta Klickiego w Łowiczu to neogotycka budowla z początku XIX wieku, która wygląda jakby przeniesiono ją wprost z romantycznej powieści. Czworoboczna wieża z przylegającą okrągłą basztą, krenelażem na szczycie i tarasem widokowym – to jeden z tych obiektów, które przykuwają wzrok już z daleka. Dziś można wejść do środka, zobaczyć izby pamięci i wdrapać się na górę po 72 stopniach, żeby spojrzeć na Łowicz z perspektywy, która nie każdemu jest dostępna.
- niepowtarzalny widok z tarasu
- izby pamięci generała Klickiego
- tajemniczy loch z legendą
- piękny angielski park wokół
- bliskość do historycznego centrum Łowicza
Historia baszty i generał Stanisław Klicki
Baszta powstała w latach 1822-1824 z inicjatywy generała Stanisława Klickiego – postaci, która na trwałe zapisała się w historii walk o niepodległość Polski. Klicki brał udział w kampaniach napoleońskich, za co Napoleon Bonaparte nadał mu tytuł barona Cesarstwa Francuskiego. Później walczył w powstaniu listopadowym, dowodząc polskimi siłami na lewym brzegu Wisły.
Po powrocie do Łowicza generał postanowił stworzyć sobie rodzaj prywatnej rezydencji z romantycznym zacięciem. Projekt całego zespołu zlecił architektowi Karolowi Krauze, a do budowy wykorzystano cegłę, rudę darniową i materiały z rozbiórki łowickiego zamku. Pierwotnie kompleks składał się z baszty, kaplicy, domku dozorcy i pałacyku po drugiej stronie dzisiejszej ulicy Klickiego.
Sam generał nie cieszył się zbyt długo swoim dziełem. Po upadku powstania listopadowego został aresztowany na granicy austriackiej i przekazany Rosjanom, którzy zesłali go do Kostromy. Zwolniono go dopiero w 1836 roku. Resztę życia spędził w sanatoriach, a zmarł w Rzymie w 1847 roku.
Legenda głosi, że między basztą a pałacykiem po drugiej stronie ulicy biegnie podziemny tunel. Nikt go nie odkrył, ale opowieści o tajemniczym przejściu żyją wśród mieszkańców Łowicza do dziś.
Co można zobaczyć w baszcie
Wnętrze baszty mieści dwie izby pamięci. Pierwsza poświęcona jest generałowi Klickiemu – można tam zobaczyć pamiątki i dokumenty związane z jego życiem i karierą wojskową. Druga izba to hołd dla harcerzy z łowickiego hufca ZHP, którzy przez ponad 30 lat po II wojnie światowej mieli tu swoją komendę.
W środku znajduje się też wystawa malarstwa. Ale największą atrakcją jest wejście na taras widokowy. 72 stopnie prowadzą na szczyt, gdzie z krenelażu rozciąga się widok na Łowicz i okolicę. To naprawdę inna perspektywa niż ta z poziomu ulicy – stąd widać układ starego miasta, zielone skwery i charakterystyczne dachy łowickich kamienic.
Można też zajrzeć do lochu w dolnej części baszty. To niewielkie pomieszczenie, ale dodaje całemu miejscu odpowiednio tajemniczego klimatu.
Zespół romantyczny i park
Baszta to tylko fragment większego założenia. Ulica Klickiego przecina dziś dawny zespół romantyczny na pół. Po jednej stronie stoi baszta z parkiem, po drugiej – pałacyk, który był właściwą siedzibą generała. Nazwy okolicznych ulic – Basztowa i Pałacowa – są dość wymowne.
Wokół baszty rozciąga się park w stylu angielskim, który przeszedł niedawno renowację. Znajdują się tu urządzenia rekreacyjne dla dzieci oraz siłownia zewnętrzna dla dorosłych. To dobra opcja, jeśli ktoś przyjeżdża z rodziną – dzieci mogą pobawić się na placu zabaw, podczas gdy dorośli odpoczną na ławce w cieniu drzew.
Park jest ogrodzon i otwarty tylko w określonych godzinach – od 7:00 do 21:00. Zamykanie na noc ma zapobiegać dewastacji, która niestety zdarzała się w przeszłości.
Dla kogo to miejsce
Baszta spodoba się przede wszystkim miłośnikom historii i architektury romantycznej. To nie jest wielka atrakcja na pół dnia, ale warto tu zajrzeć, jeśli jest się w Łowiczu i ma się godzinę wolnego czasu.
Rodziny z dziećmi znajdą tu coś dla siebie – połączenie zwiedzania baszty z zabawą w parku może być dobrym pomysłem na niedzielne popołudnie. Wejście na szczyt baszty to też pewna przygoda dla młodszych, choć trzeba liczyć się z tym, że 72 stopnie to jednak kawałek wspinaczki.
Dla osób szukających romantycznych zakątków – a Łowicz ma ich kilka – baszta z otaczającą zielenią to miejsce, które faktycznie ma w sobie coś z XIX-wiecznej melancholii. Neogotycka architektura, stare drzewa i cisza parku tworzą klimat, który trudno znaleźć w centrum miasta.
Architektura i detale
Baszta ma nietypową konstrukcję – czworoboczna główna część łączy się z okrągłą wieżą. Na szczycie widać krenelażowy szczyt, charakterystyczny dla architektury obronnej, choć oczywiście w tym przypadku jest to tylko stylizacja romantyczna.
Karol Krauze, projektant zespołu, stworzył obiekt, który miał nawiązywać do średniowiecznych fortyfikacji, ale jednocześnie pełnić funkcje zupełnie pokojowe. Pierwotnie planowano, że baszta będzie mieściła bibliotekę wojskową generała Klickiego. Ten pomysł nigdy nie został w pełni zrealizowany – historia potoczyła się inaczej.
Materiały użyte do budowy pochodziły częściowo z rozbiórki łowickiego zamku, co nadaje baszcie dodatkowy wymiar historyczny. W jej murach tkwią fragmenty znacznie starszych konstrukcji.
Baszta Klickiego to jeden z nielicznych zachowanych przykładów architektury romantycznej w tej części Mazowsza. Większość podobnych obiektów nie przetrwała XX wieku.
Praktyczne informacje – godziny, ceny, dojazd
Zwiedzanie wnętrza baszty jest możliwe w niedziele lipca i sierpnia w godzinach 16:00-18:00. To dość wąskie okno czasowe, więc jeśli ktoś planuje wizytę, warto to uwzględnić. Wejście jest bezpłatne.
W pozostałe dni roku można spacerować po parku i oglądać basztę z zewnątrz, ale wnętrze pozostaje zamknięte. Park jest dostępny codziennie od 7:00 do 21:00.
Baszta znajduje się przy ulicy Klickiego w centrum Łowicza. Dojazd samochodem nie stanowi problemu – można zaparkować w okolicy, choć miejsca parkingowe bywają ograniczone w weekendy. Dla osób korzystających z komunikacji miejskiej – baszta leży w zasięgu spaceru od centrum, około 10-15 minut pieszo od Starego Rynku.
Na zwiedzanie samej baszty wystarczy około 30-45 minut. Jeśli doda się spacer po parku i chwilę odpoczynku na ławce, można spokojnie spędzić tu godzinę.
W razie pytań można kontaktować się pod numerem telefonu 601 412 294 – opiekę nad basztą sprawuje Zarząd Osiedla Stare Miasto.
Warto połączyć wizytę w baszcie z innymi atrakcjami Łowicza – Muzeum w Łowiczu, katedrą czy Starym Rynkiem. Łowicz to miasto, które można zwiedzić w jeden dzień, a baszta Klickiego stanowi ciekawy punkt na trasie.